Türkiye’de Oturma İzni Şartları

Türkiye’de 90 günden uzun süre kalmak isteyen yabancıların almak zorunda olduğu resmi izne ikamet izni (oturma izni) denir. 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu kapsamında düzenlenen ikamet izinleri, amacınıza ve kalış sürenize göre 6 farklı türe ayrılır: kısa dönem, aile, öğrenci, uzun dönem, insani ve insan ticareti mağduru ikamet izinleri.

2026 itibarıyla tüm başvurular e-ikamet (e-ikamet.goc.gov.tr) sistemi üzerinden dijital olarak başlar; ardından İl Göç İdaresi Müdürlüğü’nde fiziki randevu ile tamamlanır. Bu rehber, her iznin şartlarını, gerekli belgelerini ve başvuru sürecini tek tek ele alır.

İzin Türleri Karşılaştırması

1) Kısa Dönem Oturma İzni

Başlıca başvuru amaçları:

• Turizm / uzun konaklama
• İş aramak, iş kurmak, şirket ortaklığı
• Türkiye’de taşınmaz mülkiyeti
• Tedavi amaçlı
• Aile ziyareti (aile ikamet dışı akrabalık)
• Eğitim kursları (üniversite dışı)
• Kültürel, bilimsel değişim programları

Temel Şartlar

Kısa dönem ikamet için temel şartlar

• – Geçerli pasaport (ikamet izninin bitiminden en az 60 gün sonrasına kadar geçerli olmalı)
• – Türkiye’de kalışın amacını destekleyen belge (otel rezervasyonu, tapu, iş sözleşmesi vb.)
• – Yeterli mali kaynak beyanı
• – Genel sağlık sigortası (SGK veya özel)
• – Temiz adli sicil kaydı
• – Türkiye’de kalacağı adresin beyanı

Süre

Her defasında en fazla 2 yıl verilir; yenileme başvurusu süre bitimine 60 gün kala yapılabilir.

2) Aile İkamet İzni

Türk vatandaşı veya uzun dönem ikamet izni sahibi birinin yabancı eşi, 18 yaşını doldurmamış çocuğu için verilir.

Temel Şartlar

Aile ikamet izni için şartlar

• – Destekleyici (Türk eş veya oturma izinli yabancı) yeterli gelire sahip olmalı: toplam gelir en az asgari ücret olacak, ailedeki fert başına asgari ücretin 1/3’ünden az olmamalı
• – Destekleyici temiz adli sicile sahip olmalı
• – Evlilik en az 1 yıl (bazı durumlarda hemen sonrası) sürmüş olmalı
• – Aile birliğinin Türkiye’de gerçekten yaşanıyor olması
• – Destekleyici Türkiye’de kalıyor olmalı

Süre

Her defasında en fazla 3 yıl. 3 yıl sonunda Türk vatandaşlığına başvuru hakkı doğar.

3) Öğrenci İkamet İzni

Türkiye’de ön lisans, lisans, yüksek lisans veya doktora eğitimi gören yabancılara verilir.

Temel Şartlar

• YÖK tanınmış üniversiteden kayıt/kabul belgesi
• Geçerli pasaport
• Yeterli mali kaynak (öğrenci bursu, aile desteği beyanı)
• Sağlık sigortası
• Türkiye’de adres beyanı

Özellikler

• Süre, öğrenim süresi kadar uzanır (4 yıllık lisans için 4-5 yıl)
• Ön lisans ve lisans öğrencileri ilk yıl sonunda çalışma izni alarak kısmi çalışabilir
• Yüksek lisans ve doktora öğrencileri başvuruyu takiben çalışma izni alabilir
• Mezuniyet sonrası çalışma amaçlı yeni başvuru gerekir

Detay için: Öğrenci İkamet İzni Şartları.

4) Uzun Dönem Oturma İzni

Türkiye’de kesintisiz 8 yıl yasal olarak yaşamış, belirli ek şartları karşılayan yabancılar için süresiz ikamet izni.

Temel Şartlar

Uzun dönem için şartlar

• – 8 yıl kesintisiz ikamet (yılda 180 günden fazla çıkış yoksa)
• – Son 3 yılda sosyal yardım almamış olmak
• – Yeterli ve düzenli gelir
• – Genel sağlık sigortası (SGK kaydı ideal)
• – Temiz adli sicil
• – Kamu düzeni ve güvenliği bakımından risk olmama

Avantaj: Uzun dönem ikamet izniyle Türk vatandaşlarının neredeyse tüm haklarına sahip olunur; askerlik hariç.

5) İnsani İkamet İzni

Bakanlık takdirine bağlı özel durumlar için verilir: yüksek sağlık endişesi, olağanüstü koşullar, insani durumlar.

Süre: 1 yıl, ihtiyaç devam ettiği sürece yenilenebilir.

6) İnsan Ticareti Mağduru İkamet İzni

Türkiye’de insan ticareti mağduru statüsü tespit edilen kişilere verilen özel koruma izni. 30 gün-3 yıl arası sürelerle, psikolojik destek ve adaptasyon amacıyla.

Başvuru Süreci (Ortak)

Oturma İzni Başvuru Adımları

1. 1
   e-ikamet Kaydı

   e-ikamet.goc.gov.tr adresinden hesap aç. Kimlik bilgileri, pasaport numarası, adres bilgisi girilir.

2. 2
   Form Doldurma

   Online başvuru formu doldurulur. İzin tipi seçilir, amaç belirtilir, belgeler yüklenir.

3. 3
   Randevu Alma

   Sistem otomatik olarak en yakın İl Göç İdaresi Müdürlüğü’ne randevu atar. Tarih ortalama 15-45 gün sonrası olabilir.

4. 4
   Harç Ödemesi

   Gerekli ikamet izni harcı + kart bedeli anlaşmalı bankaya yatırılır. Makbuz saklanır.

5. 5
   Fiziki Randevu

   Randevu günü İl Göç İdaresi’ne bizzat gidilir. Orijinal evraklar teslim edilir, biyometrik (fotoğraf, parmak izi) alınır.

6. 6
   Değerlendirme

   Başvuru incelenir. Genelde 30-90 gün sürer. Sonuç SMS ve e-posta ile bildirilir.

7. 7
   İkamet Kartı

   Onay durumunda “yabancı kimlik kartı” formatında ikamet kartı posta yoluyla adrese gelir (15-30 gün içinde).

Gerekli Belgeler (Ortak)

Tüm başvurularda ortak belgeler

• – Başvuru formu (online doldurulur, basılı hali ibraz edilir)
• – Pasaport (orijinal + fotokopileri)
• – 4 adet biyometrik fotoğraf (5×6 cm, beyaz zemin, son 6 ay içinde)
• – Geçerli sağlık sigortası poliçesi
• – Adres beyannamesi (muhtar tasdikli veya e-Devlet’ten)
• – Harç ve kart ücretleri makbuzu
• – Temiz adli sicil kaydı (bazı durumlarda uyruk ülkeden de)
• – Bütçe beyanı veya banka hesap ekstresi
• – İzin türüne özel belgeler (tapu, öğrenci belgesi, evlilik belgesi vb.)

Harç ve Ücretler (2026)

Toplam ortalama maliyet: 2.000-8.000 TL (süreye ve uyruğa göre).

Yenileme ve İptal

Yenileme

Sürenin bitimine 60 gün kala yeni başvuru yapılmalıdır. Sürenin bitiminden sonra yapılan başvurularda kesinti sayılır ve uzun dönem ikamet başvurularını etkileyebilir.

İptal/Erken Çıkış

Türkiye’yi kalıcı olarak terk edeceksen ikamet izni iptal talebi verilebilir. Ayrıca 180 günden fazla süre yurtdışında kalırsan ikamet izni kendiliğinden iptal olur (uzun dönem hariç).

Ret Gerekçeleri

Oturma izni reddi yaygın sebepleri

• – Eksik veya hatalı belge
• – Pasaportun ikamet süresini 60 gün aşmıyor olması
• – Yanlış veya yanıltıcı beyan
• – Geçmişte Türkiye’de süre aşımı
• – Sahte evlilik şüphesi (aile ikametinde)
• – Mali kaynak yetersizliği
• – Sağlık sigortası eksikliği
• – Genel güvenlik/kamu düzeni riski
• – Adli sicil kaydında tehlikeli suç bulunması

İtiraz Yolu

Ret kararına karşı 30 gün içinde İdare Mahkemesi’ne dava açılabilir. Ayrıca Göç İdaresi’ne idari itiraz yolu da mevcuttur (aynı süre).

Sıkça Sorulan Sorular

Turistik vizeyle Türkiye’deyim, oturma iznine geçebilir miyim?

Evet. Vize veya vize muafiyeti süresi içinde e-ikamet başvurusu yapabilirsiniz. Başvuru yapıldığında süreniz otomatik uzatılır.

Mülk sahibi olmak tek başına oturma izni hakkı verir mi?

Evet. Satın aldığınız tapu ile kısa dönem ikamet izni alabilirsiniz. Miktar sınırı yoktur; her büyüklükte taşınmaz kabul edilir (tek Türk vatandaşlığı için 400.000 USD şartı ayrıdır).

Türk vatandaşıyla evlendim, aile ikametine geçebilir miyim?

Evet. Resmi nikâhtan sonra aile ikamet izni başvurusu yapılabilir. Çoğu durumda 1 yıl beklemeye gerek yoktur.

Oturma iznimle yurtdışına çıkabilir miyim?

Evet. Ancak 6 ay (180 gün) içinde yurtdışında kalınan süre kısıtlıdır (uzun dönem hariç çoğu ikamet türü için). 180+ gün yurtdışı kalışı izni iptal eder.

SGK prim ödediğim halde sağlık sigortası istenir mi?

SGK primi ödeyen yabancılar için SGK kaydı sağlık sigortası yerine geçer. Ayrı özel sigorta gerekmez.

Uzun dönem ikamete başvuru için 8 yılı kesintisiz mi geçirmek lazım?

Evet, kesintisiz 8 yıl gereklidir. Ancak yılda 180 günden az çıkışlar “kesinti” sayılmaz; 180+ gün çıkış varsa sıfırdan sayılır.

Randevu alamıyorum, ne yapmalıyım?

Sistem doluluğu nedeniyle randevu alamama ikamet izni başvurunuzu geçersiz kılmaz. Randevu tarihine kadar beklemeniz gerekir; bu süre yasal bekleme olarak sayılır.

Oturma iznimle Türkiye’de çalışabilir miyim?

Oturma izni otomatik çalışma izni vermez! Çalışma için ayrıca “çalışma izni” başvurusu gerekir. İstisna: aile ikametli 18+ yaş kişiler ve uzun dönem ikametliler.

İkamet kartım kayboldu, ne yapmalıyım?

Hemen e-ikamet üzerinden “yeni kart” başvurusu yapılır. Polis karakoluna kayıp ihbarı da verilmelidir.

İlgili İçerikler

• Türk Vatandaşlığı Kazanma Şartları
• Kısa Dönem İkamet İzni Şartları
• Aile İkamet İzni Şartları
• Öğrenci İkamet İzni Şartları
• Yabancılar için Çalışma İzni Şartları