Çalışma İzni, 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu ve 3146 sayılı ÇSGB Kanunu kapsamında, işverenlerin yabancı işçi çalıştırması, belirli mesleklerin icrası ve Türk vatandaşlarının yurt dışında çalışması için gereken yasal yetki belgesidir. 2026 itibarıyla başvurular e-Devlet ve csgb.gov.tr portalı üzerinden yapılır. Çalışma izni türleri işverene/yabancı işçiye ya da mesleki yetkiye göre farklı kategorilerde düzenlenir.
Bu rehber 2026 çalışma izni şartları, işveren bakış açısıyla yabancı işçi çalıştırma, mesleki yetki belgeleri, Türk vatandaşları için yurt dışı çalışma izni süreci, harç ve idari para cezaları konularını detaylıca açıklar.
Çalışma İzni Türleri
| Tür | Kapsam | Yetkili |
|---|---|---|
| Yabancı çalışma izni | Türkiye’de yabancı işçi çalıştırma | ÇSGB |
| Süresiz çalışma izni | 8 yıl yasal çalışma sonrası yabancı için | ÇSGB |
| Bağımsız çalışma izni | Yabancı serbest meslek (avukat, doktor) | ÇSGB + meslek odası |
| Turkuaz Kart | Yüksek nitelikli yabancı | ÇSGB Komisyonu |
| Mesleki yetki belgesi | Türk vatandaşı için meslek icrası | İlgili meslek odası |
| İŞKUR yurt dışı sözleşmesi | Türk işçi yurt dışı çalışma | İŞKUR + Büyükelçilik |
| Asgari ücret yetki belgesi | İşyeri için ÇSGB tescili | ÇSGB |
| Geçici görevlendirme | Şirket içi yabancı transfer (ICT) | ÇSGB |
İşveren İçin Yabancı Çalıştırma Şartları
İşverenin yabancı işçi çalıştırma temel şartları
5+1 Oranı ve İstisnalar
| Sektör | 5+1 Uygulanır mı? |
|---|---|
| İmalat sanayi | Evet |
| Tekstil | Evet |
| İnşaat | Evet |
| Hizmet sektörü | Evet |
| Eğitim (öğretmen) | ❌ Muaf |
| Yabancı sermayeli şirket yöneticileri | ❌ Muaf |
| Turkuaz Kart sahipleri | ❌ Muaf |
| Bağımsız çalışma izni | ❌ Muaf |
| Sığınmacılar (geçici koruma) | ⚠️ Özel kapsam |
| Sanatçı, sporcu (kısa süreli) | ❌ Muaf |
Asgari Maaş Şartı (2026)
| Pozisyon | Brüt Maaş Çarpanı |
|---|---|
| Vasıfsız işçi (yabancı) | En az 1.5x asgari ücret |
| Vasıflı işçi (orta nitelik) | En az 2x asgari ücret |
| Mühendis, mimar, lisans mezunu | En az 3x asgari ücret |
| Üst düzey yönetici | En az 6.5x asgari ücret |
| Pilot, kaptan, doktor (özel) | En az 6.5x asgari ücret |
| Öğretmen (özel okul) | En az 2x asgari ücret |
| Akrobat, sanatçı (kısa süreli) | Sözleşmeye göre |
Mesleki Yetki Belgeleri (Türk Vatandaşı için)
Türkiye’de bazı mesleklerin icrası ek yetki belgesi gerektirir:
| Meslek | Yetki Belgesi | Kurum |
|---|---|---|
| Avukat | Baro levhasına kayıt | İlgili Baro |
| Doktor | Tabip Odası kaydı | TTB |
| Mali Müşavir (SMMM) | Yeminli Mali Müşavir Odası | TÜRMOB |
| Mühendis/Mimar | Meslek odası kaydı | TMMOB |
| Diş Hekimi | Diş Hekimleri Odası | TDB |
| Eczacı | Eczacı Odası | TEB |
| Veteriner | Veteriner Hekimleri Odası | TVHB |
| Noter | Adalet Bakanlığı izni | Adalet Bakanlığı |
| Sigorta Acentesi | SEDDK ruhsatı | SEDDK |
| Bağımsız Denetçi | KGK lisansı | KGK |
Türk Vatandaşları İçin Yurt Dışında Çalışma İzni
İŞKUR aracılığıyla yurt dışına çalışmaya gidecek Türk vatandaşları için süreç:
İŞKUR yurt dışı sözleşmesi süreci
Çalışma İzni Süreleri
| Sıra | Süre | Şart |
|---|---|---|
| 1. başvuru | 1 yıl | İlk başvuru |
| 2. uzatma | 2 yıl | Aynı işverende devam |
| 3. uzatma | 3 yıl | Aynı işverende toplam 3+ yıl |
| Süresiz | Süresiz | 8 yıl yasal kesintisiz çalışma |
Başvuru Süreci (Yabancı İçin)
İşverenin yabancı çalışma izni başvuru adımları
- 1İş Sözleşmesi
İşveren-yabancı arasında imzalı sözleşme.
- 2Ön Şart Kontrolü
5+1 oranı, maaş şartı, vergi/SGK borcu kontrol.
- 3e-Devlet Girişi
İşveren e-Devlet → ÇSGB → Çalışma İzni Başvurusu.
- 4Belge Yükleme
Pasaport, diploma, sözleşme, personel listesi PDF olarak yüklenir.
- 5Harç Ödeme
Banka veya online ödeme.
- 6ÇSGB İncelemesi
30 gün inceleme süresi.
- 7Onay Bildirimi
Onaylanırsa SMS/e-posta.
- 8Vize/İkamet
Yurtdışı yabancı: konsoloskoluk, Türkiye yabancı: e-ikamet.
- 9İzin Kartı
Çalışma izni kartı kargo ile gönderilir.
- 10SGK Bildirimi
İşbaşı 1 gün içinde SGK’ya bildir.
Gerekli Belgeler
Yabancı çalışma izni başvuru belgeleri
Süre, Harç ve İdari Para Cezaları (2026)
| Kalem | 2026 Tahmini |
|---|---|
| İlk başvuru harcı | ~3.500-5.500 TL |
| 2 yıl uzatma | ~7.000-11.000 TL |
| Süresiz çalışma izni | ~14.000-21.000 TL |
| Bağımsız çalışma izni | ~12.000-18.000 TL |
| Turkuaz Kart | ~5.500 TL |
| Kart bedeli | ~600 TL |
| Kayıt dışı yabancı çalıştırma cezası | ~30.000-50.000 TL/yabancı |
| Çalışma izni olmadan çalışma | ~15.000-25.000 TL/yabancı (yabancıya) |
| İnceleme süresi | 30 gün |
Çalışma İzninden Muaf Olanlar
Çalışma iznine ihtiyaç duymayanlar
İşveren Sorumlulukları
| Sorumluluk | Detay |
|---|---|
| SGK Bildirim | İşbaşı 1 gün içinde |
| Maaş Ödeme | Banka aracılığıyla, ilan edilen miktar |
| Vergi | Gelir vergisi + damga vergisi kesintisi |
| Süre Takibi | İzin bitiminden 60 gün önce uzatma |
| Ayrılık Bildirim | Yabancı ayrılırsa 15 gün içinde ÇSGB’ye bildirim |
| Kayıt Tutma | Yabancı işçi dosyası (5 yıl saklanmalı) |
| İdari Para Cezası | Eksiklik halinde ~30-50 bin TL/yabancı |
Yurt Dışında Çalışan Türk İşçilere SGK Hakkı
Yurt dışı çalışmasının Türkiye'deki haklara etkisi
Reddedilme Nedenleri
İşveren olarak ÇSGB’ye **e-Devlet üzerinden** başvuru yapın. 5+1 oranı, asgari maaş şartı, sözleşme ve belge listesi temel gerekliliklerdir. Türk vatandaşları için **ayrı çalışma izni gerekmez**. Ancak avukat, doktor, mali müşavir gibi mesleklerde **meslek odası kaydı** (mesleki yetki belgesi) zorunludur. Her bir yabancı işçi için işverenin **5 Türk işçi** çalıştırması zorunluluğudur. Eğitim, üst yönetim, Turkuaz Kart, sığınmacı gibi istisnalar vardır. İşverene **30.000-50.000 TL idari para cezası** (her yabancı için ayrı), yabancıya **15.000-25.000 TL ceza + sınır dışı**. Ayrıca tekrarlayan ihlallerde işyerinin geçici kapatılması. Hayır. Yabancı işçi için **asgari ücretin 1.5 katı** alt sınırdır. Mühendis, doktor, üst yönetici için bu çarpan 3-6.5 kata çıkar. İŞKUR onaylı **lisanslı acente** üzerinden gidilir. Sözleşme İŞKUR + Türkiye Büyükelçiliği tarafından onaylanır. Maaş döviz olarak Türkiye’ye transfer edilir. Hayır. Türk vatandaşı eşi olan yabancılar **çalışma izninden muaftır**. Sadece ikamet izni yeterlidir; serbest çalışabilirler. Yabancının **8 yıl yasal kesintisiz çalışması** sonrası başvurabilir. Türkiye’de 8 yıl yasal ikamet ve düzenli SGK primi ödemesi şarttır. ÇSGB **30 gün** inceler. Eksik belge varsa süre uzar. Toplam başvurudan kart teslimine **45-90 gün** hesaplayın. Türkiye’de avukat, doktor, mali müşavir gibi mesleklerin icrası için **ilgili meslek odası kaydı** ve **ruhsatı** zorunludur. Diploma tek başına yeterli değildir. Yüksek nitelikli yabancılar (akademisyen, sanatçı, sporcu, yatırımcı). Bakanlık değerlendirme komisyonu kararı zorunlu. 5+1 oranından muaftır. İşten ayrılırsa çalışma izni **otomatik sona erer**. Yeni işveren yeni izin başvurusu yapmalıdır. İşten ayrılma 15 gün içinde ÇSGB’ye bildirilmelidir.Çalışma izni reddi nedenleri
Sıkça Sorulan Sorular
Yabancı işçi çalıştırmak için ne yapmalıyım?
Türk vatandaşıyım, çalışma izni almam gerekir mi?
5+1 oranı ne demek?
Çalışma izni olmadan yabancı çalıştırırsam ne olur?
Asgari ücretten az maaşla yabancı çalıştırılır mı?
İŞKUR yurt dışı sözleşmesi nasıl yapılır?
Yabancı eşim Türk, çalışma izni gerekir mi?
Süresiz çalışma izni ne zaman alınır?
Çalışma izni başvurusu kaç gün sürer?
Mesleki yetki belgesi ne demek?
Turkuaz Kart kim alır?
İşten ayrılan yabancının izni ne olur?
İlgili İçerikler
- Yabancılara Çalışma İzni Şartları
- Şahıs Şirketi Şartları
- Esnaf Olma Şartları
- İşyeri Açma Şartları
- Limited Şirket Kurma Şartları