Hâkim ve Savcı Olma, 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu ve 6087 sayılı HSK Kanunu kapsamında, hukuk fakültesi mezunlarının Adli Yargı Hâkim Adaylığı veya İdari Yargı Hâkim Adaylığı sınavlarını geçerek, 2 yıllık zorunlu staj sonunda HSK kararıyla ilgili kadroya atanması sürecidir. 2026 itibarıyla Adalet Bakanlığı ve HSK süreci yöneten kurumlardır. Sınav iki aşamalıdır: yazılı (test) ve sözlü (mülakat).
Bu rehber 2026 hâkim savcı olma şartları, adli ve idari yargı sınavları, başvuru şartları, mülakat süreci, 2 yıllık staj, atama, maaş ve emeklilik konularını kapsamlıca açıklar.
Adli ve İdari Yargı Farkı
| Konu | Adli Yargı | İdari Yargı |
|---|---|---|
| Mahkemeler | Asliye Hukuk, Ceza, Aile, İş, Tüketici | İdare Mahkemeleri, Vergi Mahkemeleri, Bölge İdare |
| Yüksek Yargı | Yargıtay | Danıştay |
| Davalar | Bireyler arası, ceza | Devlet işlemleri, vergi |
| Sınav | Adli Yargı Hâkim Adaylığı | İdari Yargı Hâkim Adaylığı |
| Staj | 2 yıl Adalet Akademisi | 2 yıl Adalet Akademisi |
| Çalışma Saati | Daha yoğun (mahkeme yükü) | Görece daha düzenli |
| Sayı | Çok daha fazla (binlerce) | Daha az (yüzler) |
Başvuru Şartları
Hâkim/savcı sınavı başvuru şartları
Sınav Aşamaları
Hâkim/savcı sınavı süreci
- 1Yazılı Sınav (Test)
ÖSYM tarafından yapılır, 100 soru.
- 2Sınav Sonucu
Yazılıyı geçenler mülakat hakkı kazanır.
- 3Mülakat (Sözlü)
Adalet Bakanlığı + HSK heyeti.
- 4Mülakat Sonucu
Mülakatı geçenler hâkim adayı.
- 5Atama Kararı
HSK kararıyla Adalet Akademisi’ne atama.
- 62 Yıl Staj
Türkiye Adalet Akademisi (Ankara) eğitim.
- 7Staj Sonu Sınavı
Akademi sınavı + bitirme tezi.
- 8Asıl Atama
HSK kararıyla mahkemeye atama (hâkim/savcı).
Yazılı Sınav (Test) Konuları
| Konu | Soru Ağırlığı |
|---|---|
| Anayasa Hukuku | 10 soru |
| İdare Hukuku | 10 soru |
| Ceza Hukuku | 10 soru |
| Ceza Muhakemesi Hukuku | 10 soru |
| Medeni Hukuk | 10 soru |
| Borçlar Hukuku | 10 soru |
| Hukuk Muhakemeleri Hukuku | 10 soru |
| Ticaret Hukuku | 10 soru |
| İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik | 10 soru |
| İcra-İflas Hukuku | 10 soru |
| Toplam | 100 soru, 150 dakika |
Not: İdari Yargı için: İdare Hukuku, Vergi Hukuku, Anayasa Hukuku, İdari Yargılama, Borçlar, Medeni gibi konular ağırlıkta.
Mülakat Süreci
Hâkim/savcı mülakatı
2 Yıllık Staj (Türkiye Adalet Akademisi)
| Aşama | Süre | İçerik |
|---|---|---|
| Akademi Eğitimi | 6 ay | Ankara’da teorik dersler |
| Mahkeme Stajı | 6 ay | Asliye/ağır ceza mahkemelerinde |
| Cumhuriyet Savcılığı | 3 ay | Soruşturma süreci |
| Bölge Adliye Mahkemesi | 2 ay | İstinaf duruşmaları |
| Yargıtay | 1 ay | Temyiz incelemesi (Adli Yargı için) |
| Danıştay | 1 ay | Temyiz incelemesi (İdari Yargı için) |
| Bitirme Tezi | 3 ay | Hukuki konuda araştırma |
Staj Süresi Maaş
| Konu | Detay (2026 Tahmini) |
|---|---|
| Hâkim adayı maaşı (staj süresi) | ~50.000-70.000 TL |
| SGK 4-A sigortalı | Evet (Devlet memuru) |
| Lojman | Akademi’de yatılı imkan |
| Yemek | Akademi’de |
| Burs | Yüksek lisans yapanlar için |
| Kıdem | Staj süresi kıdeme sayılmaz (atama sonrası başlar) |
Atama Sonrası Maaş (2026 Tahmini)
| Kıdem | Aylık Brüt Maaş |
|---|---|
| 1. yıl (yeni atama) | ~70.000-90.000 TL |
| 3-5. yıl | ~90.000-110.000 TL |
| 10+ yıl | ~110.000-130.000 TL |
| Bölge Adliye / Bölge İdare hâkimi | ~130.000-160.000 TL |
| Cumhuriyet Başsavcısı | ~150.000-200.000 TL |
| Yargıtay / Danıştay üyesi | ~200.000+ TL |
| Yıllık ek tazminat | 13. maaş + ikramiye |
| Lojman | Bazı bölgelerde sağlanır |
Gerekli Belgeler
Hâkim/savcı başvuru belgeleri
Atanma ve Görev Yeri
Atama kuralları
Hâkim/Savcı Statüsü
| Konu | Detay |
|---|---|
| Anayasa Madde 138-140 | Bağımsızlık ilkesi |
| Görev güvencesi | Yargı yolu ile dahi alınamaz (özel durumlar) |
| Disiplin | HSK Disiplin Kurulu |
| Yer değiştirme | HSK kararıyla |
| Maaş | Anayasa güvencesi (yasayla düzenlenir) |
| Sosyal güvenlik | Emekli Sandığı (özel statü) |
| Mesleki bağımsızlık | Yargılama sırasında baskı altında değil |
| Mesleki sigorta | Kamu personelliği kapsamında |
Hâkim ve Savcının Görevleri
| Görev | Hâkim | Savcı |
|---|---|---|
| Dava açma | Tarafların başvurusuyla | Doğrudan açabilir (kamu davası) |
| Soruşturma | Karar verir | Yürütür |
| Tutuklama | Karar verir | Talep eder |
| Karar | Yargılama sonu | Karar bağlayıcı değil |
| Üst yargı | Yargıtay/Danıştay | Yargıtay (ceza için) |
| Cübbe rengi | Adli yargı: kırmızı, idari: lila | Kırmızı |
| Kanaat | Bağımsız | Kamu yararı odaklı |
Emeklilik
| Konu | Detay |
|---|---|
| Emeklilik yaşı | 65 yaş (zorunlu emeklilik) |
| Erken emeklilik | 25 yıl hizmet + ek şartlar |
| Yargıtay/Danıştay üyesi | 72 yaş emeklilik |
| Maaş | Aktif maaşın %75-90’ı |
| Sosyal hak | Emekli Sandığı kapsamında |
| Mahkeme avukatlığı | Emekli sonrası avukat olabilir |
| Akademisyen | Hukuk fakültesinde dersler |
Reddedilme Nedenleri
Hâkim/savcı atamasının reddedilme nedenleri
Önemli Hatırlatmalar
Hukuk fakültesi **4 yıl** + sınav süreci **6-12 ay** + Adalet Akademisi staj **2 yıl** = toplam **6.5-7 yıl**. Avukatlıktan farklı yoldur. **35 yaş** üst sınırı geçerli (sınav başvuru anında dolmamış olmalı). 35 yaşına dolduğunuz yıl son şansınızdır. **Adli yargı** bireyler arası ve ceza davaları (Yargıtay), **idari yargı** devletin işlemleri ve vergi (Danıştay). Sınavları ayrıdır, kariyer yolları farklıdır. Hukuki bilgi (genel + ihtisas), akıl yürütme, kişilik değerlendirmesi, mesleki etik soruları. 30-60 dakika sürer; heyet başkanlığında. Evet. Avukat olduktan sonra **35 yaşı geçmeden** hâkim/savcı sınavına girilebilir. Avukatlık deneyimi mülakatta avantaj sağlar. Yeni atanan hâkim ~70.000-90.000 TL (2026), kıdemli ~110-160 bin TL, Yargıtay/Danıştay üyesi 200.000+ TL. Devlet kademe sistemine bağlı. **Türkiye Adalet Akademisi (Ankara)**’da 2 yıl. 6 ay Akademi’de teorik, 6 ay mahkeme stajı, 3 ay savcılık, ayrıca BAM/Yargıtay rotasyonları. Hukuk fakültesi şartı aynı, ancak hâkim için **35 yaş üst sınırı + sınav + mülakat + 2 yıl staj** gibi ek şartlar vardır. Avukatlık 1 yıl staj ile bitiyor. İlk atama genelde **küçük illerde** (sıklıkla doğu/güneydoğu) yapılır. Genelde 3-5 yıl mecburi hizmet sonrası tercih hakkı doğar. Evet, **eş durumu** atanma kararlarında dikkate alınır. Eşin de devlet memuru, asker, hâkim/savcı olması durumunda öncelik tanınır. Hayır, görev sırasında. **Görevden ayrıldıktan** sonra avukatlık yapılabilir. Mesleki bağımsızlık ve etik gereği görev sürecinde başka meslek yasaktır. Evet, ancak **YÖK denkliği** zorunludur. Denklik aldıktan sonra Türk hukuk fakültesi mezunu gibi başvurursunuz. T.C. vatandaşlığı ayrıca şart.Hâkim/savcı sürecinde kritik notlar
Sıkça Sorulan Sorular
Hâkim savcı olmak için kaç yıl gerekir?
Yaş üst sınırı kaç?
Adli yargı ile idari yargı farkı?
Mülakatta neler sorulur?
Avukatlıktan hâkimliğe geçiş mümkün mü?
Hâkim maaşı ne kadar?
Hâkim olmak için staj nerede?
Hâkim seçim Avukatlık ile aynı şartları gerektirir mi?
Doğu illeri zorunlu mu?
Hâkim eş durumundan tayin alabilir mi?
Hâkim olduktan sonra avukatlık yapabilir miyim?
Yabancı hukuk fakültesi mezunuyum, başvurabilir miyim?
İlgili İçerikler
- Avukatlık Stajyerliği Şartları
- Noterlik Şartları
- KPSS A Grubu Şartları
- Memurluk Şartları
- SMMM Staja Başlama Şartları