Kıdem tazminatı, bir işçinin aynı işverene bağlı iş yerlerinde geçirdiği çalışma süresine karşılık, belirli sebeplerle iş akdi sona erdiğinde ödenmesi gereken toplu parasal haktır. Mevzuatın temeli, yürürlükten kaldırılmamış olan 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14. maddesinde yer alır ve her yıl hem asgari 1 yıl çalışma şartı hem de tavan ücret güncellenerek uygulanır.
2026 yılının ilk yarısı (1 Ocak – 30 Haziran 2026) için kıdem tazminatı tavanı 64.948,77 TL‘dir. Yıl ortasında memur maaş katsayısı değişimiyle yeniden güncellenir. Bu rehberde kimlerin kıdem tazminatı alabileceğini, alamayacağını, hesaplama formülünü ve az bilinen hallerini tek tek inceleyeceğiz.
Temel Şartlar
1475 sayılı kanunun 14. maddesi şu şartları koşar:
| Şart | Açıklama |
|---|---|
| Kıdem süresi | Aynı işverene bağlı olarak en az 1 yıl (365 gün) çalışmış olmak |
| Sözleşme tipi | 4857 sayılı İş Kanunu’na tabi iş sözleşmesi |
| Fesih sebebi | Kanunun saydığı geçerli bir fesih hali |
| İşçi statüsü | Memur, stajyer, çırak değil; işçi olmak |
1 yıl şartı kritik bir eşiktir: 364 gün çalışan kıdem alamaz, 365 gün çalışan alır. 1 yılı aşan süreler gün bazında hesaplanır. Örnek: 3 yıl 4 ay 15 gün çalışan, tam 3 yıl + orantılı 4 ay + orantılı 15 gün için tazminat alır.
Kıdem Tazminatı Alınabilen Durumlar
Tazminat hakkı doğuran sona erme halleri
Detay: Hangi İstifalar Kıdem Hakkı Doğurur?
Normal istifa kıdem tazminatı doğurmaz. 10 yıl çalışsa bile standart istifa sonrasında işçi tazminat alamaz. Ancak İş Kanunu madde 24’teki “haklı nedenle fesih” sebepleri istifayı tazminatlı hâle getirir:
- Sağlık nedenleri (iş sağlığa zarar veriyor veya hastalık çalışamaz hâle getiriyor)
- Ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırılık (mobbing, hakaret, tehdit, cinsel taciz)
- Ücretin zamanında ödenmemesi
- Çalışma koşullarının işveren tarafından esaslı değiştirilmesi
- Zorlayıcı sebep (1 haftadan fazla işyerinin kapalı kalması)
Bu halleri yazılı olarak bildirmek ve gerekirse delillendirmek gerekir. Aksi halde işçi haksız istifa etmiş sayılır.
Hesaplama Formülü
Kıdem tazminatı şu formülle hesaplanır:
Kıdem Tazminatı = (Giydirilmiş Brüt Ücret / 30) × Çalışma Günü Sayısı
“Giydirilmiş brüt ücret”: temel brüt ücrete ek olarak düzenli ödenen prim, ikramiye, yol, yemek, özel sağlık sigortası gibi sürekli nitelikli yan haklar da dahil edilir. Düzensiz/tek seferlik ödemeler dahil edilmez.
Örnek hesap:
- Brüt maaş: 40.000 TL
- Yemek + yol + ikramiye: 5.000 TL (aylık düzenli)
- Giydirilmiş brüt: 45.000 TL
- Çalışma süresi: 5 yıl tam = 1.825 gün
- Tazminat = (45.000 / 30) × 1.825 = 1.500 × 1.825 = 2.737.500 TL brüt
Tavan Uygulaması (2026)
| Dönem | Tavan Tutarı |
|---|---|
| 1 Ocak 2026 – 30 Haziran 2026 | 64.948,77 TL / yıl |
| 1 Temmuz 2026 – 31 Aralık 2026 | Yıl ortası memur maaş katsayısı güncellemesiyle belirlenir |
Tavan, bir yıllık kıdem için ödenebilecek maksimum tutartır. Yani giydirilmiş brüt ücreti 100.000 TL olan biri için bile 2026 ilk yarısında bir yıllık kıdem 64.948,77 TL’yi geçemez. Her yıl için ayrı tavan uygulanır.
Vergi ve Kesintiler
Kıdem tazminatı:
- Gelir vergisinden muaftır (Gelir Vergisi Kanunu md. 25/7)
- Sigorta primi kesintisi yoktur
- Damga vergisi kesilir (%0,759 oranında, 2026)
Yani net kıdem ≈ brüt kıdem × (1 – 0,00759). 2.737.500 TL brüt kıdem için damga vergisi ≈ 20.777 TL; net ≈ 2.716.723 TL.
İhbar Tazminatı ile Farkı
| Özellik | Kıdem Tazminatı | İhbar Tazminatı |
|---|---|---|
| Amacı | Hizmet süresinin karşılığı | Fesih sürecine tanınan bildirim süresinin karşılığı |
| Hak kazanma | En az 1 yıl çalışma | Sürelere göre değişir (2 haftadan 8 haftaya) |
| Hesaplama | 30 gün × kıdem yılı × brüt ücret | Bildirim süresi × brüt ücret |
| Vergi | Gelir vergisinden muaf | Gelir vergisine tabi |
İkisi birbirinden bağımsızdır ve çoğu feshte beraber istenir.
Başvuru ve Talep Süreci
Kıdem Tazminatı Talep Süreci
- 1Fesih Bildiriminin Alınması
İşten çıkış kağıdınızı, fesih gerekçesini yazılı olarak alın. E-devlet üzerinden SGK işten ayrılış kodu görünür.
- 2Hesaplamanın Kontrolü
Çalışma belgelerinizle (bordro, maaş, ikramiye) giydirilmiş brüt ücretin doğru hesaplanıp hesaplanmadığını kontrol edin.
- 3Talep ve Müzakere
İşveren ödemeyi kendiliğinden yapmazsa noter aracılığıyla resmi talep gönderin.
- 4Arabuluculuk
2018’den beri İş Mahkemesi’ne başvurmadan önce zorunlu arabuluculuk uygulanır. 3-4 hafta sürer.
- 5Dava
Arabuluculukta anlaşma olmazsa İş Mahkemesi’nde alacak davası açılır. Süreç 1-2 yılı bulabilir.
- 6Tahsil
Dava kesinleşirse icra ile tahsil edilir. Uzlaşma halinde noter onayıyla ödeme yapılır.
Zamanaşımı: Kıdem tazminatı için 5 yıllık zamanaşımı uygulanır (25 Ekim 2017 ve sonrası fesihler için). Bu süre içinde talep edilmezse hakkınızı kaybedebilirsiniz.
Özel Durumlar
Askerlik Nedeniyle Ayrılma
Erkek çalışan silah altına alındığında işten ayrılırsa kıdem tazminatına hak kazanır. Bedelli askerlik için de aynı hüküm uygulanır.
Evlilik Nedeniyle Ayrılma (Kadın)
Kadın işçi evlendikten sonra 1 yıl içinde yazılı olarak işten ayrılırsa kıdem tazminatı alır. Süre evlilik tarihinden başlar; 1 yılı geçen ayrılmalar bu kapsamda değildir.
Ölüm Halinde
İşçi ölürse birikmiş kıdem tazminatı yasal mirasçılarına (eş, çocuk, ebeveyn sırasıyla) ödenir. Veraset ilamı ve nüfus kayıt örneği ile talep edilir.
Toplu İşçi Çıkarma
Birden fazla işçi aynı anda çıkarıldığında kıdem tazminatları genelde topluca ve ayrıntılı hesaplamayla ödenir. Bu durumlarda sendika destekli görüşmeler yaygındır.
Sıkça Sorulan Sorular
1 yıl dolmasına 2 gün kala çıkarıldım, ne olur?
1 yıl şartı katıdır. 363 gün ile 364 gün arasında tazminat hakkı doğmaz. Eğer yıl tamamlanmadan ihtar verildi ve 1 yıl sonra fiilen çıkarıldıysanız 1 yılı tamamlamış sayılabilirsiniz.
Şirket kapandı, kıdem nereden alınır?
İşveren iflas ettiyse iflas masasına başvurularak alacak kaydı yapılır. Ücret Garanti Fonu belirli bir miktara kadar ödeme yapar.
Parçalı çalışma (şirket A → B → A) tek kıdem sayılır mı?
Aynı işverenin aynı grup şirketlerinde çalışmalar birleştirilerek hesaplanır. Belge ve Yargıtay içtihadıyla kanıtlanabilir.
İşveren kıdemi taksitle ödeyebilir mi?
İlke olarak fesihten sonra derhal ve nakden ödenir. Yazılı uzlaşıyla taksit mümkündür ama işveren tek taraflı karar veremez.
Hastalık nedeniyle uzun süre rapor alıp çıkarıldım, tazminat alır mıyım?
İş Kanunu 25/I’e göre işveren belirli rapor süresinden sonra fesih hakkı kazanır; bu haklı fesihtir ama işçiye kıdem tazminatı hakkı **verir** (yaygın yanlış: “haklı fesih = kıdem yok” doğru değildir).
Kıdem tazminatı vergiden düşülür mü?
Hayır, gelir vergisinden muaftır. Sadece damga vergisi (%0,759) kesilir.
Parttime (yarı zamanlı) çalışıyorum, tazminat farklı mı?
Yarı zamanlı çalışmalarda aynı formül uygulanır, ancak giydirilmiş brüt ücret otomatik olarak yarı zamanın oranında düşük olur.
Şu an çalışıyorum, ileride kıdem tazminatı çıkacağını nasıl garanti ederim?
Kıdem tazminatı bir alacak hakkıdır, önceden garantiye alınmaz. Ancak bazı şirketler “kıdem tazminatı fonu” veya tamamlayıcı emeklilik sunar.
Emeklilik nedeniyle ayrılıyorum, tazminat nasıl hesaplanır?
Aynı formülle, sınırsız çalışma yıllarınız kadar hesaplanır. Emeklilikte “yaş” değil “hizmet süresi” esas alınır.
İlgili İçerikler
- Kıdem Tazminatı Hesaplama
- İhbar Tazminatı Şartları
- İşsizlik Maaşı Şartları
- EYT Şartları
- 3600 Gün Emeklilik Şartları